สถานที่จำหน่ายไข่เค็มไชยา

“ไข่เค็มไชยา” เป็นของฝากขึ้นชื่ออย่างหนึ่งของอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เนื่องจากใช้ไข่เป็ดธรรมชาติมาทำด้วยเทคนิคที่แตกต่างจากไข่เค็มถิ่นอื่น จึงเป็นไข่เค็มที่ไข่แดงสีแดงที่เนื้อไข่คล้ายทราย มีรสชาติกลมกล่อม ไม่เค็มมาก และอร่อยติดปากผู้ที่ได้ลองลิ้มชิมรสมาเป็นเวลายาวนาน
ร้านของคุณพัทธนันท์ จารุกิจพิพัฒน์ เจ้าของ
       ไข่เค็มอาหารพื้นบ้านของฝากขึ้นชื่อของอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี แต่ด้วยความที่ชื่อเสียงของไข่เค็มไชยา นี้เอง เป็นที่มาของผลิตภัณฑ์ของมิสสะอาด ผู้บุกเบิกสร้างแบรนด์ไข่เค็มในแบบโลโก้ เพื่อมอบเป็นของขวัญในโอกาสพิเศษๆ อย่างช่วงเทศกาลปีใหม่

สถานที่จัดจำหนายไข่เค็มไชยา

รูปภาพไข่เค็ม

สถานที่จัดจำหน่ายไข่เค็มไชยา

สถานที่จัดจำหน่ายไข่เค็มไชยา

ร้าน “ราเชนไข่เค็ม”

ผลิตไข่เค็มไชยาแท้

เน้นแต่คุณภาพ

ร้าน “ราเชนไข่เค็ม” เป็นหนึ่งผู้ผลิตและแปรรูปไข่เค็มไชยาด้วยระบบ GI โดยมี คุณอารยา เชื้อกลัน หรือ คุณปอ อยู่บ้านเลขที่ 90 หมู่ที่ 4 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี และเป็นเจ้าของร้านเล่าให้ทีมงานฟังว่า ทำอาชีพไข่เค็มมากว่า 10 ปี แต่ครั้งแรกเริ่มต้นจากครอบครัวที่มีฟาร์มเลี้ยงเป็ด แล้วตัวเธอมีหน้าที่ช่วยทางบ้าน พอโตขึ้นเลยสานต่ออาชีพนี้อย่างเต็มรูปแบบ

ต่อมาไม่นานได้ชักชวนเพื่อนบ้านที่มีอาชีพเดียวกันและเลี้ยงเป็ดรายละเล็กน้อยมารวมตัวกันแล้วจึงจัดตั้งเป็นกลุ่มขึ้นมาชื่อ กลุ่มวิสาหกิจชุมชน อำเภอไชยา เพื่อร่วมมือกันผลิตไข่เค็มคุณภาพของแท้แน่นอน ไม่ได้นำไข่เป็ดจากแหล่งอื่นมาปะปน และไม่มีสารเจือปน เป็นการเลี้ยงเป็ดแบบธรรมชาติ สำหรับฟาร์มเลี้ยงเป็ดของคุณอารยามีอยู่จำนวน 6,000 ตัว ส่วนสมาชิกเลี้ยงกันรายละ 200-500 ตัว เป็นเป็ดพันธุ์กากีแชมเปญที่นำมาจากสุพรรณบุรี และเป็นพันธุ์ที่ชาวบ้านในอำเภอไชยานิยมเลี้ยงกัน

“ที่บอกว่าเป็นไข่เค็มไชยาที่มีคุณภาพแท้นั้น เวลาซื้อไข่เค็มไปแล้วลองผ่าดูไข่แดง ถ้าเป็นไข่ไชยาแท้เนื้อไข่แดงจะเนียนเป็นทราย ส่วนไข่ขาวจะนุ่มไม่เค็มมาก แต่ถ้าไม่มีลักษณะดังกล่าวแสดงว่าไม่ใช่ แต่ไข่จะมีสีแดงเหมือนกัน สรุปคือต่างกันที่เนื้อไข่แดง”

สำหรับขั้นตอนการผลิตไข่เค็ม GI นั้นจะมีวัสดุที่ประกอบด้วยไข่เป็ดสด, ดินจอมปลวกบดละเอียด 3-5 ส่วน, เกลือป่น 1-2 ส่วน, น้ำบ่อ/น้ำบาดาลหรือน้ำสะอาดแล้วแต่ความเหมาะสมของพื้นที่ และขี้เถ้าแกลบ

โดยมีขั้นตอนการทำคือ จะต้องคัดขนาดของไข่เป็ดคือ ขนาดใหญ่และกลาง ในกรณีที่ไข่สกปรกมากจะต้องใช้ผ้าชุบน้ำหมาดเช็ดทำความสะอาดก่อน จากนั้นจึงพอกด้วยดินที่เตรียมไว้

การเตรียมดินที่ใช้พอกไข่สามารถเตรียมได้ โดยตวงดินและเกลือในอัตราส่วนข้างต้น แล้วเติมน้ำพอประมาณ แช่พักทิ้งไว้เป็นเวลา 1 คืน จากนั้น จึงผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตบางรายอาจไม่แช่ค้างคืน

ภายหลังที่เตรียมดินแล้วให้นำไปใส่ในกะละมังขนาดใหญ่ จากนั้นนำไข่ที่เตรียมไว้ชุบลงไปในกะละมัง ชุบให้ทั่วทั้งฟอง แล้วจึงนำมาคลุกด้วยขี้เถ้าแกลบทันที เหตุผลของการคลุกขี้เถ้าแกลบเพื่อป้องกันไม่ให้ไข่ที่พอกติดกันแล้วยังป้องกันการระเหยของน้ำ จากนั้นจึงนำไข่ที่พอกเสร็จมาวางเรียงทับซ้อนเป็นชั้นและโรยปิดด้วยขี้เถ้าแกลบเพิ่มเติม แล้วมาถึงขั้นตอนสุดท้ายคือการบรรจุไข่ลงในถุงพลาสติกก่อนที่จะนำไปใส่ในกล่องกระดาษที่มีรายละเอียดของผู้ผลิต วัน/เดือน/ปี ในการนำไปบริโภแบบต่างๆ

คุณปอ บอกว่า จำนวนไข่ที่ทำแต่ละครั้งจะต้องดูสภาพอากาศในช่วงเวลานั้นประกอบด้วย ทั้งนี้อาจมีผลต่อความเสียหายหากขายไม่หมด แต่โดยเฉลี่ยจะทำอยู่ประมาณวันละ 560 ฟอง ส่วนอาหารที่ให้เป็ดคือข้าวเปลือก หัวกุ้ง และอาหารของเป็ดที่ต้องใช้ วันละประมาณ 15 กระสอบ

“เวลาสั่งพันธุ์เป็ดมักจะสั่งเป็นเป็ดสาวอายุ 6 เดือน ที่เพิ่งให้ไข่ เป็นไข่ขนาดเล็ก พอเป็ดอายุได้ประมาณ 9-10 เดือน จะได้ไข่ที่มาตรฐาน แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาหารที่ใช้เลี้ยงกับสภาพแวดล้อมด้วย เป็ดแต่ละรุ่นมีความสามารถในการให้ไข่ที่มีคุณภาพได้ราว 1 ปี หลังจากนั้นคุณภาพไข่จะลดลง ซึ่งไม่เหมาะนำมาทำไข่เค็มเพราะเปลือกบาง ดังนั้น เป็ดชุดที่ไม่เหมาะให้ไข่จะจำหน่ายให้พ่อค้าเพื่อนำไปใช้ทำเป็ดตุ๋นต่อไป”

เจ้าของร้านขายไข่เค็ม เผยว่า ตอนนี้อาชีพทำไข่เค็มใช้ทุนมาก ส่วนกำไรแทบมองไม่เห็น เพราะวัตถุดิบทุกชนิดต้องซื้อทั้งนั้น อย่างแกลบจะสั่งโดยตรงใส่รถสิบล้อมาจากเพชรบูรณ์ ตกกระสอบละ 60 บาท, ดินจอมปลวกซื้อมาถุงขนาด 12 กิโลกรัม ราคาถุงละ 30 บาท, เกลือสั่งเป็นกระสอบละ 30 กิโลกรัม นอกจากนั้น จะเป็นค่ากล่องกระดาษ ใบละ 2.50 บาท, เชือกฟาง ถุงพลาสติก ซึ่งทั้งหมดล้วนปรับขึ้นราคาพร้อมกัน แต่เหตุผลที่ยังคงทำอยู่ได้เพราะเลี้ยงเป็ดเอง

คุณอารยา กล่าวว่า เดิมยังไม่มีร้านเป็นแหล่งจำหน่ายเอง แต่จะผลิตไข่เค็มส่งให้กับร้านขายของฝากแหล่งใหญ่ คุณอารยา เล่าว่า ช่วงนั้นขายส่งดีมาก มีรายได้เดือนละเป็นล้านบาท ทำเพียง 2 ปี ต้องหยุด เพราะติดเงื่อนไขค่าตอบแทนลดลง อีกทั้งเขาหันมาทำไข่เค็มเองเพราะคุ้มกว่า

“สถานการณ์ค้าขายไข่เค็มในปัจจุบันทำกันมาก ยิ่งมีไข่ต่างถิ่นเข้ามาตียิ่งทำให้ขายลำบากมากขึ้น คุณภาพรสชาติความอร่อยของไข่เค็มแท้กับไข่เค็มเทียมจะแตกต่างกัน ซึ่งหากดูจากภายนอกคงลำบากเพราะเหมือนกัน ดังนั้น ข้อแนะนำมีเพียงอย่างเดียวคือ ต้องผ่าออกดูภายหลังที่ซื้อมาแล้ว และไม่ว่าจะเป็นไข่แท้หรือเทียมควรจดจำร้านนั้นไว้ให้แม่นยำ ทั้งนี้เพื่อเป็นข้อมูลในการพิจารณาซื้อในคราวต่อไป”

การเดินทางมาร้านของคุณปอมีจุดสังเกตร้านคือถ้าขับมาจากกรุงเทพฯ เพื่อเข้าสุราษฎร์ธานี เมื่อเลยแยกสวนโมกข์ ร้านจะอยู่ฝั่งซ้ายมือ เลยโรงเรียนกาญจนามาเล็กน้อย เป็นร้านที่ชื่อว่า “ราเชนไข่เค็ม”

อยากเชิญชวนทุกท่านถ้ามีโอกาสแวะจังหวัดสุราษฎร์ธานีให้ลองมาซื้อไข่เค็มไชยาจากร้านราเชน เพราะท่านจะได้รับประทานไข่เค็มแท้ที่มีรสชาติถูกใจ แน่นอน...เพราะเมื่อนึกถึงไข่เค็มต้องที่อำเภอไชยา แต่หากเป็นไข่เค็มที่มีรสชาติอร่อย รสเค็มกำลังพอดี เนื้อไข่แดงมันแล้วต้องที่ร้าน “ราเชนไข่เค็ม”เท่านั้น โทร. สอบถามเส้นทางได้ที่ คุณอารยา เชื้อกลัน หรือ คุณปอ โทรศัพท์ (088) 448-4655

รูปภาพไข่เค็มไชยา

ไข่เค็มไชยา

ไข่เค็มไชยาเป็นการถนอมอาหารชนิดหนึ่งเพื่อเก็บไว้กินนาน ๆ ที่ชาวไชยารู้จักทำมาตั้งแต่โบราณเนื่องจากในท้องที่อำเภอไชยา เป็นพื้นที่ที่มีการทำนามากที่สุดในจังหวัดสุราษฎร์ธานี การเลี้ยงเป็ดของชาวไชยามีเกือบทุกบ้านของผู้ที่มีอาชีพทำนา ซึ่งจะเลี้ยงบ้านละ 10 -20 ตัว การเลี้ยงเป็ดส่วนใหญ่จะเลี้ยงแบบปล่อยทุ่ง เป็ดจะหาอาหารธรรมชาติในทุ่งนาซึ่งมีจำพวก ปู ปลา หอย สมบูรณ์ และจะเสริมอาหารด้วยข้าวเปลือก จึงทำให้คุณภาพของไข่เป็ดแดงไม่มีกลิ่นคาว

ไข่เค็มไชยา เป็นของฝากขึ้นชื่ออย่างหนึ่งของอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เนื่องจากใช้ไข่เป็ดธรรมชาติมาทำด้วยเทคนิคที่แตกต่างจากไข่เค็มถิ่นอื่น จึงเป็นไข่เค็มที่ไข่แดงสีแดงจัด มีรสชาติกลมกล่อมไม่เค็มจัด และอร่อยติดปากผู้ที่ได้ลองลิ้มชิมรสมาเป็นเวลายาวนาน

วิดิโอ การทำไข่เค็ม

ประวัติไข่เค็มไชยา

            เมืองไชยาเดิมนั้นอุดมสมบูรณ์ มีการทำนา ปลูกข้าว หรือเรียกได้ว่า “ในน้ำมีปลาในนามีข้าว” หรือ “มีข้าวเต็มนา มีปลาเต็มน้ำ” และประชาชนมีการเลี้ยงเป็ดกันทั่วไปตามหมู่บ้านต่างๆ ตำบลต่างๆ เพราะอาหารเลี้ยงเป็ดตามธรรมชาติมีมาก เช่น ข้าวเปลือก ลูกปลา หอย และอื่นๆ ในนาข้าวมีอุดมสมบูรณ์ ทำให้ชาวบ้านมีการเลี้ยงเป็ดปล่อยทุ่ง หากินในนาและรอบๆ บ้าน ไข่เป็ดเหลือจากการใช้บริโภคในครอบครัวนำไปขายในตลาดอำเภอไชยา ประชาชนในตลาดไชยา และที่อื่นๆ ซื้อไข่เป็ดไปประกอบอาหาร ทอด ต้ม แล้วไข่เป็ดซึ่งแดง มัน อร่อย เป็นที่พอใจแก่ผู้บริโภค ได้รับการบอกเล่าจากผู้สูงอายุว่าในสมัยที่รัฐบาลพยายามสร้างทางรถไฟสายใต้ มีคนจีนชื่อ นายจี่ แซ่ซิก เป็นช่างทำสะพานเหล็ก สร้างทางรถไฟสายใต้ตั้งแต่ ชุมพร-สุราษฎร์ธานี สืบเชื้อสายจากชาวจีนกวางตุ้ง เดิมอยู่ปากน้ำ อำเภอหลังสวน ได้มาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่ดอนโรงทอง อำเภอเมืองไชยา สมัยนั้น คนจีนเก่งในการจัดทำอาหารรับประทานอยู่แล้ว เห็นไข่เป็ดไชยาแดง มัน อร่อย ก็คิดหาวิธีการว่า น่าจะนำไข่เป็ดไชยามาทำให้เป็นอาหารเก็บไว้นานๆ และมีรสอร่อย เดิมคนจีนและชาวไชยา ใช้ไข่เป็ดดองกับน้ำเกลือแล้วทิ้งไว้ระยะหนึ่งจึงนำมาต้มกินกับข้าวต้ม แต่มีรสเค็ม ไม่อร่อยต่อมามีผู้เล่าว่า มีการนำไข่เป็ดไปผังดินเค็มริมทะเลประมาณ 15 วัน แล้วนำมาล้างต้มกิน มีรสชาติดียิ่งขึ้น รับประทานกับข้าวต้มอร่อย มัน แต่การทำไม่สะดวก นายจี่ แซ่ซิก และครอบครัว อยู่ตลาดไชยา ได้คิดค้นหาวิธีการทำไข่เค็มโดยใช้ดินเหนียวผสมเกลือป่น ผสมในอัตราส่วนพอเหมาะ คลุกขี้เถ้าเก็บไว้นานพอประมาณ นำมาล้างแล้วต้มรับประทาน ทำเป็นอาหารอื่นๆ แล้ว ทำให้อร่อย แต่ข้อเสียของดินเหนียวคือ ไม่เกาะไข่มากนัก ในระยะต่อมา ได้ปรับปรุงหาวิธีการ โดยใช้ดินปลวกทำแบบเค็ม ทำให้ผลดี แต่นั้นมาครอบครัวของนายจีน แซ่ซิก ก็ทำไข่เค็มขายและขายได้ดี จึงทำให้คนอื่นๆ ในตลาดไชยาทำกันมากขึ้น อีกทั้งประชาชนเมืองอื่นๆ มาเที่ยวเมืองไชยา เช่น เมืองระนอง เมืองชุมพร เมืองหลังสวน ได้ซื้อไปรับประทานชอบอกชอบใจ ก็สั่งซื้อไปขายต่อเป็นที่แพร่หลาย สมัยแรกมีผู้ทำไข่เค็มไชยาหลายบ้าน เช่น บ้านนางเล็กเหี้ยว บ้านแม่กลับ ถิ่นธานี บ้านนางกิ้ม นายสืบ สวัสดิชีวิน และบ้านอื่นๆ กิจกรรมการทำไข่เค็มเป็นที่สนใจของประชาชนในเมืองไชยาและเมืองอื่นๆ พ่อค้าแม่ค้าได้นำไข่เค็มเมืองไชยาไปขายยังท้องถิ่นอื่นๆ ทำให้ไข่เค็มไชยาเป็นที่สนใจ และขายดีแพร่หลายขึ้นเรื่อยๆ ผู้ทำไข่เค็มอำเภอไชยาจึงทำเพิ่มมากขึ้น ประชาชนมีการเลี้ยงเป็ดมากขึ้นในปัจจุบัน โดยเฉพาะตำบลเลม็ด ตำบลเวียง และตำบลอื่นๆ ทำกันมาก

                ปัจจุบันไข่เค็มไชยาเป็นที่รู้จักแพร่หลายของคนทั้งประเทศ เมื่อกล่าวถึงไข่เค็ม ทุกคนต้องนึกถึงอำเภอไชยา และสิ่งที่พิสูจน์ถึงชื่อเสียงและคุณภาพของไข่เค็มไชยาก็คือ การที่สภาอุตสาหกรรมจังหวัด และหอการค้าจังหวัด ได้คัดเลือกไข่เค็มไชยาเป็นผลิตภัณฑ์ดีเด่นของจังหวัด และคณะอนุกรรมการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้คัดเลือกให้ไข่เค็มไชยานั้นเป็นผลิตภัณฑ์ดีเด่น 10 อันดับแรก นอกจากนี้ ตำบลเลม็ด และตำบลเวียง ก็ได้คัดเลือกไข่เค็มเป็นผลิตภัณฑ์